Gezondheidscommunity

Bijwerkingen komen gelukkig niet vaak voor en worden vooral gezien bij langdurig gebruik van de sterkere corticosteroiden. In grote lijnen kunnen de bijwerkingen worden verdeeld in 2 groepen.

bijwerkingen aan de huid zelf
bijwerkingen die andere delen van het lichaam betreffen (systemische bijwerkingen)

huid-bijwerkingen door corticosteroiden

Op de huid toegepaste corticosteroidcreme kan de volgende bijwerkingen veroorzaken:

-de huid kan dunner worden (dit wordt atrofie genoemd)
-de huid kan makkelijk scheuren (ook door atrofie)
-sneller ontwikkelen van blauwe plekken
-toename van kleine bloedvaatjes (vooral in het gezicht: couperose)
clownseczeem.
-Toegenomen kans op huidinfecties

Deze bijwerkingen treden, zoals gezegd, meestal pas op bij het langdurig gebruik van sterke corticosteroiden (maanden tot jaren ononderbroken gebruik). Helaas herstelt de huid zich na het stoppen met de hormooncreme vaak niet meer.

systemische bijwerkingen door corticosteroiden voor de huid

Bij het gebruik van grote hoeveelheden zware corticosteroidcremes (zoals clobetasol) ineens, kan soms de hoeveelheid hormoon die door de huid in het lichaam opgenomen wordt zo groot zijn dat er nadelige effecten voor het hele lichaam zich kunnen voordoen. Dit betreft dan

-onderdrukking van de bijnier: steroiden die als geneesmiddel worden toegepast en doordringen in het lichaam kunnen de productie van natuurlijke steroiden in de bijnier remmen. Wanneer de toevoer van de toegediende steroiden dan opeens wordt gestopt kan het lichaam tijdelijk een tekort aan steroiden hebben omdat de productie in de bijnier vaak wat traag op gang komt. Een dergelijk tekort aan steroiden leidt tot een gevaarlijke situatie.

-syndroom van Cushing: opname van grote hoeveelheden steroiden (bijvoorbeeld door de huid) kan leiden tot een syndroom dat kan worden gezien bij mensen die langdurig prednison (ook een steroid) moeten slikken. Er treedt vochtophoping in de huid op (oedeem), onder andere in het gezicht, er kan suikerziekte ontstaan en de bloeddruk kan stijgen.

-andere mogelijke bijwerkingen zijn botontkalking (osteoporose), groeiremming (bij kinderen).

-Bij langdurig en overmatig gebruik van corticosteroiden in het gelaat, vooral rond de ogen, is er een verhoogde kans op het ontstaan van een verhoogde oogboldruk (glaucoom) en mogelijk ook van staar (cataract). Glaucoom en staar kunnen ook ontstaan bij overmatig corticosteroid gebruik op andere plaatsen, vooral indien grote oppervlakken worden behandeld. Het steroid wordt dan via de huid opgenomen in het bloed waarbij dezelfde bijwerkingen kunnen ontstaan als bij behandeling met prednison tabletten. Staar geeft problemen met het zien, glaucoom kan sluipend ontstaan maar kan door de oogarts in een vroeg stadium worden vastgesteld via meting van de oogboldruk.